[tintuc]

Thần Tài hay còn gọi là Tài thần có tên tiếng Trung là 財神 là một vị thần trong tín ngưỡng Việt Nam và một số nước phương Đông. Đây là vị thần theo quan niệm dân gian sẽ đem lại tiền tài, may mắn. Người ta thường vẽ ông hình một người mặt đen, râu rậm, tay cầm roi, cưỡi cọp đen. Dân gian còn gọi ông là Tài Bạch Tinh Quân (財帛星君) hay Triệu Công Nguyên Soái. Người đời vẽ ông trên một cái đĩa làm bằng kim loại trên bàn thờ để thờ cúng. Người Việt thường thờ ông Thần Tài vào ngày mồng 10 tháng giêng Âm lịch.

Theo truyền thuyết thần tài gồm 5 vị tương ứng với 4 hướng Đông Tây Nam Bắc. Bao gồm: Trung Bân Tài Thần, Vương Hợi (Trung), Văn Tài Thần - Tỷ Can 比干 (Đông), Phạm Lãi (Nam), Võ Tài Thần Quan Công (Tây) và Triệu Công Minh (Bắc).

Thần tài là ai? Sự tích về ông thần tài
Thần tài là ai? Sự tích về ông thần tài
Mục lục bài viết:
I. Thần tài là ai?
II. Sự tích về ông thần tài
III. Truyền thuyết về ông thần tài

I. Thần Tài là ai?

Thần tài vị thần mang lại tài lộc, may mắn trong dân gian. Tín ngưỡng thờ Thần Tài đã xuất hiện lâu đời. Các gia đình kinh doanh, công ty rất chú trọng thờ Thần Tài, họ lập ban thờ Thần Tài ở phòng khách, cửa hàng để mong cầu của cải, sung túc.

Thần Tài mang ý nghĩa quan trọng, trong đó thể hiện mong cầu may mắn bình an, sự lý giải hợp tình hợp lý của người xưa được thể hiện qua các truyền thuyết, sự tích.

II. Sự tích về ông Thần tài

Theo truyền thuyết của Trung Hoa, có 5 vị Thần Tài, tương ứng với 4 phương(Đông, Tây, Nam, Bắc) và Trung tâm: Trung Bân Thần Tài Vương Hợi (Trung), Văn Tài Thần Tỷ Can (Đông), Phạm Lãi (Nam), Võ Thần Tài Quan Công (Tây), Triệu Công Minh (Bắc). Mỗi vị đều có câu chuyện, hình tướng riêng.

Vương Hợi là thủ lĩnh đời thứ 7 của nước Thương thời nhà Hạ. Tương truyền sau khi lên ngôi, nền nông nghiệp nước Thương rất phát triển, việc giao thương thuận lợi khiến cho đất nước thịnh vượng phồn vinh. Ông được tôn làm Thần Tài của giới kinh thương (Trung bân Tài thần).

Tỷ Can là một nhà chính trị thời nhà Thương, ông là trung thần, luôn can gián nên khiến Đế Tân (Trụ Vương) mất lòng. Ông được tôn làm Văn Khúc Thủ Tài Tàng Chân Phúc Lộc Chân Quân hay Tài Lộc Chân Quân (Đông lộ Tài thần).

Sự tích về ông Thần tài
Sự tích về ông Thần tài (Ảnh minh hoạ)

Phạm Lãi là danh sĩ thời Xuân thu Chiến quốc. Là người thông tuệ, học thức và có vai trò quan trong giúp Việt Vương Câu Tiễn tiêu diệt nước Ngô. Sau khi Việt Vương trở thành bá chủ thời hậu Xuân Thu, Phạm Lãi thoái lui đi đến nước Tề khai hoang buôn bán. Nhờ sự thông minh, trí tuệ hơn người ông trở thành đại phú. Ông là người trọng nghĩa khinh tài, tiền của làm ra mang đi bố thí, ông được người đời tôn làm Thiên tài Tinh quân (Nam lộ Tài thần).

Quan Công là một vị tướng cuối thời kỳ nhà Đông Hán và thời Tam Quốc tại Trung Quốc. Ông là người kiên cường, trượng nghĩa và trung thành. Là người góp công vào việc thành lập nhà Thục Hán. Thuở niên thiếu, ông bán đậu phụ, nên sau này, những người kinh doanh buôn bán tôn thờ ông là Thần Tài có thể giúp họ vượt qua những trở ngại, khó khăn. Ông là Võ Thần Tài Quan Công (Tây Lộ Tài Thần).

Triệu Công Minh là người nhà Tần, ông lánh đời đi tu tại núi Chung Nam, Thiểm Tây, Trung Quốc. Sau này đắc đạo, Triệu Công Minh cứu bệnh trừ tà, ai bị oan ức đến cầu cứu ông thì được giúp đỡ. Người buôn bán thì cầu ông để làm ăn được phát đạt may mắn. Ông là Bắc lộ tài thần.

Ở nhiều truyền thuyết khác, Thần tài hóa thành gia nhân tên Như Nguyệt của Lái buôn Âu Minh. Từ khi Như Nguyệt tới ở, Âu Minh làm ăn thuận lợi, ngày càng phát đạt. Sau đó, vào một ngày tết, Như Nguyệt làm sai lời Âu Minh và bị đánh. Như Nguyệt sợ hãi chui vào đống rác và biến mất. Từ đó trở đi, Âu Minh làm ăn thua lỗ, sa sút rồi phá sản. Từ đó, người ta lập ban thờ Thần tài ở góc nhà, hướng ra cửa. Cũng từ truyền thuyết này mà người ta kiêng kị trong ba ngày Tết sẽ không quét nhà, hót rác, vì lo Thần Tài sẽ biến mất, việc làm ăn trong năm mới sẽ không được thuận lợi, kém may mắn.

III. Có một truyền thuyết khác về ông Thần Tài

“Dưới trần gian không có Thần Tài, chỉ có Thần Tài trên trời, vị thần cai quản tiền bạc, tài lộc.

Trong một lần đi chơi uống rượu. Thần tài say quá nên rơi xuống trần gian, đầu va vào đá nằm mê mệt không biết gì, sáng ra mọi người thấy một người ăn mặc giống như diễn tuồng cải lương thì lấy làm lạ và tưởng bị điên. Mọi người cũng lột sạch hết quần áo, mũ nón của ông tài đem bán, khi tỉnh dậy không có quần áo trên người và không nhớ mình là ai nữa vì đầu bị va vào đá.

Truyền thuyết khác về ông Thần Tài
Truyền thuyết khác về ông Thần Tài (Ảnh minh hoạ)

Thần Tài không biết làm việc dưới trần gian nên thường đi lang thang khắp nơi xin ăn. Có một cửa hàng kinh doanh buôn bán gà, vịt, heo quay ế ẩm, thấy ông đến ăn xin nên mời vào ăn. Ông ăn rất nhiều và kỳ lạ thay từ lúc ông vào ăn thì khách ăn khác kéo đến nườm nượp, người bán hàng thấy vậy nên ngày nào cũng mời ông vào ăn. Khách hàng ở quán đối diện trước nay rất đông khách bỗng dưng cũng chuyển hết qua quán bên này ăn.

Được một thời gian, người bán hàng thấy ông chẳng làm gì mà suốt ngày được ăn uống ngon, lại toàn dùng tay ăn bốc, người thì bốc mùi. Nghĩ ông sẽ làm khách sợ không dám đến ăn và hao phí đồ ăn cho người ăn mày nên người bán hàng mới đuổi ông đi. Quán đối diện ngày xưa rất đông khách, nay vắng tanh, thấy vậy liền mời ông vào ăn, kỳ lạ thay mọi người lại kéo hết sang quán này ăn. Mọi người thấy vậy nên ai cũng giành mời cho bằng được ông đến ăn hàng quán của mình. Người dân khu vực đó thấy ông không có quần áo mặc nên dẫn đi mua, mọi người đưa ông đến cửa hàng nơi quần áo của ông bị bán, sau khi mặc quần áo mũ nón vào thì ông nhớ lại mọi chuyện và bay về trời. Mọi người coi Thần Tài như là báu vật và lập bàn thờ, tôn thờ từ đó”.


Thông tin thêm:

Hoạt động tín ngưỡng thờ cúng Thần Tài ở Việt Nam của người Việt rất khác với người Trung Quốc, cùng thờ ông Thần Tài nhưng tại Việt Nam, nhất là ở miền Nam, ông Thần Tài được thờ chung bàn thờ với ông Địa và bàn thờ được đặt thấp ở xó xếp chứng không như người Trung Quốc, lễ vật thờ cúng cũng giản dị và tùy tâm. Ngày Mồng Mười (10) tháng Giếng, tức là ngày Mồng Mười Tết Nguyên đán được người Việt chọn làm ngày thờ thần tài đầu năm hay còn gọi là ngày vía Thần Tài.

Vào ngày vía Thần Tài, nhiều cửa hàng, xí nghiệp, cơ sở buôn bán, người kinh doanh buôn bán sẽ khai trương, mở hàng, bán mì xưa, có nơi còn tổ chức múa lân có ông địa tại cơ sở kinh doanh, nhiều người còn đốt vàng mã. Trong dịp này nhiều người dân còn tấp nập, đổ xô đi mua vàng vào ngày vía Thần Tài, món cá lóc nướng hay còn gọi là cá lóc vía Thần Tài là món ăn được người dân miền Nam ưa chuộng để cúng Thần Tài trong dịp này, dịp này nhiều người dân ưa chuộng ăn món cá lóc nướng.

Lời kết:

Qua bài viết trên Mộc Hương Trầm mong rằng mình có thể giúp bạn hiểu thêm về văn hoá tín ngưỡng ở Việt Nam, và với bài viết Ông thần tài là ai? bạn có thể hiểu rõ được các sự tích và truyền thuyết về ông thần tài. Nếu thấy bài viết hay hãy chia sẻ để nhiều người khác cùng đọc nhé.

Mộc Hương Trầm - Nâng Tầm Hương Trầm Việt

Tham khảo thêm:
[/tintuc]